Kanceri i gjirit mbetet një nga sfidat më të mëdha shëndetësore në Maqedoninë e Veriut. Zbulimi i hershëm, kontrollet e rregullta dhe ndërgjegjësimi i qytetarëve janë vendimtare për trajtimin e suksesshëm, thekson onkologu Ilir Ismaili, specialist i onkologjisë mjekësore dhe radioterapisë në Klinikën Universitare të Onkologjisë në Shkup.
Në një intervistë për emisionin “PotGo” të portalit Telegrafi, Ismaili theksoi se për kancerin e gjirit duhet të flitet gjatë gjithë vitit, jo vetëm në tetor, muajin e ndërgjegjësimit për këtë sëmundje.
“Në Maqedoni regjistrohen rreth 1.000 raste të reja me kancer të gjirit çdo vit”, deklaroi ai, duke shtuar se rreth 7.000 pacientë aktualisht trajtohen ose ndiqen në Qendrën e Gjirit pranë Klinikës së Onkologjisë.
Një në tetë gra mund të preket nga kanceri i gjirit
Sipas Ismailit, statistikat ndërkombëtare tregojnë se afërsisht një në tetë gra mund të përballet me kancerin e gjirit gjatë jetës. Megjithatë, pas çdo diagnoze qëndron një njeri dhe një familje që përballet me sfida emocionale, psikologjike dhe ekonomike.
“Pas çdo diagnoze qëndron një nënë, një motër, një qenie njerëzore dhe, mbi të gjitha, një familje”, theksoi ai.
Për këtë arsye, trajtimi duhet të jetë gjithëpërfshirës dhe të përfshijë jo vetëm terapinë mjekësore, por edhe mbështetjen psikologjike dhe sociale.
Kontrollet e rregullta shpëtojnë jetë
Onkologu rekomandon që gratë të kryejnë vetëkontroll të gjirit të paktën një herë në muaj dhe të jenë të vëmendshme ndaj ndryshimeve të mundshme.
“Askush nuk e njeh trupin tonë më mirë sesa ne vetë”, tha Ismaili.
Ai përmendi ultrazërin dhe mamografinë si dy metodat kryesore diagnostikuese. Ultrazëri nuk përdor rrezatim jonizues, ndërsa mamografia realizohet sipas indikacioneve dhe protokolleve mjekësore. Në raste të caktuara përdoret edhe rezonanca magnetike.
Kanceri i gjirit prek edhe burrat
Megjithëse shumica dërrmuese e pacientëve janë gra, Ismaili paralajmëron se sëmundja shfaqet edhe te burrat.
Sipas të dhënave të paraqitura prej tij, rreth 98 për qind e rasteve janë te gratë dhe 2 për qind te burrat. Në Maqedoninë e Veriut, sipas tij, ka afërsisht 22 pacientë meshkuj me kancer të gjirit.
Ndër faktorët kryesorë të rrezikut ai përmendi moshën, trashëgiminë gjenetike, ndryshimet hormonale, mungesën e aktivitetit fizik, konsumimin e alkoolit dhe duhanit. Vëmendje të veçantë u kushtoi gjeneve BRCA1 dhe BRCA2, të cilat lidhen me rrezikun e trashëguar.
“Diagnoza nuk është fundi”
Ismaili thekson se një nga problemet më të mëdha mbetet frika dhe stigma që shoqëron diagnozën e kancerit.
“Kanceri nuk është i barabartë me vdekjen. Ekzistojnë trajtime”, deklaroi ai, duke nënvizuar përparimin e mjekësisë dhe terapive bashkëkohore.
Sipas tij, pacientët duhet të informohen qartë për sëmundjen dhe mundësitë e trajtimit, ndërsa bashkëpunimi me mjekun është thelbësor.
“Ky është një rrugëtim i përbashkët. Sa të suksesshëm do të jemi në trajtim, varet nga të dy ne”, përfundoi onkologu Ilir Ismaili.
Shqip