Shkruan: Prof. Dr. Shefki Selami
Një fenomen shqetësues që kërkon reagim urgjent nga familja, shkolla dhe shoqëria
(Dhuna fizike, bulizmi etj)
Dhuna në shkolla nuk është më një dukuri e rrallë. Ditë pas dite raportohen raste të përplasjeve mes nxënësve, konflikteve mes nxënësve dhe mësuesve, madje edhe përfshirjes së prindërve në situata tensioni. Ky realitet po shndërrohet në një alarm serioz për të gjithë shoqërinë.
Sipas një raporti rajonal, 77% e nxënësve (klasat 6–9) kanë përjetuar dhunë në shkollë:
o 61% dhunë verbale
o 66% psikologjike
o 45% fizike
o 9.4% seksuale
Raste të dhunës së theksuar janë në SHBA, Afrikën e Jugut, Meksikë, Britani, Korenë e Jugut, Vietnam, Moldavi, Austri, RMV, RKS, RSH, Serbi, Bullgari, Greqi
Sot, pyetja kryesore mbetet: kush është përgjegjës?
Faji duket se ka mbetur pa adresë. Askush nuk e pranon plotësisht, ndërsa përgjegjësia shpërndahet në shumë drejtime.
Një pjesë e opinionit fajëson mësuesit, duke theksuar se kuadrot e reja nuk janë mjaftueshëm të përgatitura për sfidat bashkëkohore. Të tjerë, në të kundërt, mendojnë se kuadrot më të vjetra nuk po arrijnë të përshtaten me ndryshimet e kohës. Por realiteti është më kompleks se kaq.
Gjithnjë e më shumë theksohet roli i familjes. Interesimi i prindërve për edukimin dhe sjelljen e fëmijëve duket se është dobësuar. Në një kohë kur fëmijët janë të ekspozuar ndaj ndikimeve të shumta nga rrjetet sociale dhe ambienti përreth, mungesa e komunikimit dhe mbikëqyrjes familjare krijon hapësirë për devijime në sjellje.
Nga ana tjetër, ekspertët vërejnë se politikat arsimore shpesh nuk janë të qëndrueshme. Modele të huaja aplikohen pa analizë të mjaftueshme dhe pa u përshtatur me realitetin vendor. Ndryshimet e shpeshta dhe projektet e papërfunduara krijojnë konfuzion në sistemin arsimor, duke ndikuar negativisht në procesin edukativ.
Shkolla, si institucioni kryesor i edukimit, përballet me sfida të shumta: mungesë burimesh, presion institucional dhe raste kur autoriteti i mësuesit vihet në pikëpyetje. Në këto kushte, menaxhimi i dhunës bëhet edhe më i vështirë.
Megjithatë, duhet theksuar se dhuna në shkolla nuk lind rastësisht. Ajo është pasqyrim i asaj që ndodh në familje dhe në shoqëri. Fëmijët reflektojnë atë që shohin dhe përjetojnë. Kur dhuna tolerohet ose justifikohet në mjedisin e tyre, ajo bartet edhe në bankat shkollore.
Prandaj, përgjegjësia është e përbashkët. Familja duhet të rikthejë rolin e saj edukativ, shkolla të forcojë disiplinën dhe edukimin, institucionet të ndërtojnë politika të qëndrueshme dhe shoqëria të refuzojë çdo formë të dhunës.
Në fund, humbësit janë të gjithë: prindërit që presin një të ardhme më të mirë për fëmijët e tyre, mësuesit që përballen me sfida të përditshme dhe nxënësit që rrezikojnë të mbeten pa edukimin e duhur.
Sepse kur dëmtohet shkolla, dëmtohet e ardhmja e shoqërisë. Dhe kjo është një kosto që askush nuk mund ta përballojë.
(Autori eshte Profesor universitar dhe studiues në fushën e pedagogjisë)
Shqip