Dy raste të malaries pas një udhëtimi në Afrikë e sjellin përsëri në fokus rëndësinë e mbrojtjes në kohë, njohjes së simptomave dhe reagimit mjekësor.
Dy pacientë nga Shkupi dhe Kumanova u diagnostikuan me malarie pasi u kthyen nga udhëtimet në Zanzibar dhe Sierra Leone. Rastet nuk tregojnë përhapje lokale, por ato janë një kujtesë se udhëtimi pa përgatitje mjekësore mund të paraqesë rreziqe serioze edhe pas kthimit në shtëpi.
Malaria e lidhur me udhëtimin është përsëri një temë e nxehtë në Maqedoni, pasi dy raste u regjistruan në shkurt tek persona të moshës 40 deri në 60 vjeç nga Shkupi dhe Kumanova. Të dy u trajtuan në spital dhe u liruan në shtëpi në gjendje të mirë shëndetësore. Këto janë raste të importuara, pra infeksione të lidhura me qëndrimin në vendet ku sëmundja është e pranishme.
Janë regjistruar raste të importuara, jo të brendshme.
Gjëja më e rëndësishme në këtë lajm është se deri më tani nuk ka shenja të përhapjes lokale të malaries. Kjo do të thotë që infeksioni nuk ka ndodhur brenda vendit, por është sjellë pas udhëtimit në zonat endemike. Kjo është arsyeja pse fokusi nuk është te paniku, por te informacioni dhe reagimi në kohë.
Megjithatë, të dyja rastet ngrenë një pyetje që shpesh mbetet në harresë: nëse udhëtarët marrin vërtet informacion të mjaftueshëm të qartë përpara se të nisen për në destinacione ku rreziku i sëmundjeve infektive është pjesë e jetës së përditshme. Në një kohë kur udhëtimet turistike janë gjithnjë e më të zakonshme, infeksionet e importuara nuk janë më përjashtim, por një realitet me të cilin sistemi shëndetësor duhet të përballet.
Simptomat ngjajnë lehtësisht me gripin ose lodhjen
Malaria zakonisht fillon me ethe, dhimbje koke dhe të dridhura, dhe simptomat zakonisht shfaqen 10 deri në 15 ditë pas pickimit nga një mushkonjë e infektuar. Tek disa njerëz, ato mund të duken si një ftohje e zakonshme, grip ose lodhje pas udhëtimit, prandaj testimi i hershëm është thelbësor.
Rreziku shëndetësor është më i madh tek njerëzit që jetojnë në mjedise jo-endemike dhe pa ekspozim të mëparshëm, pasi sëmundja mund të përparojë më shpejt nëse nuk njihet në kohë. Prandaj, çdo ethe pas kthimit nga një destinacion me rrezik të lartë nuk duhet injoruar, veçanërisht nëse shoqërohet me të dridhura, dhimbje muskujsh, të përziera ose dobësi të përgjithshme.
Pse është e rëndësishme kjo?
Ky nuk është vetëm një lajm i shkurtër shëndetësor. Ky është një kujtesë se lëvizshmëria globale mbart edhe pasoja shëndetësore që nënvlerësohen lehtë. Njerëzit po udhëtojnë më shpejt, më shpesh dhe drejt destinacioneve më të largëta, por ndërgjegjësimi për parandalimin nuk po rritet me të njëjtin ritëm.
Në tema të tilla, interesi publik nuk është në dramatizim, por në një mesazh të thjeshtë dhe të saktë: përpara se të udhëtoni në zona ku është e pranishme malaria, është i nevojshëm informacioni në lidhje me rrezikun, mbrojtja nga pickimet e mushkonjave dhe, kur rekomandohet, terapia parandaluese. Sipas rekomandimeve shëndetësore për udhëtarët, mbrojtja përfshin profilaksinë antimalariale dhe masat kundër pickimeve të mushkonjave.
Çfarë vjen më pas?
Hapi tjetër nuk është frika, por parandalimi më i mirë. Kjo do të thotë informacion më i qartë për qytetarët që udhëtojnë, njohje më e mirë e simptomave dhe kontrolle më të shpejta mjekësore pas kthimit nga zonat endemike. Çdo ethe pas një udhëtimi të tillë kërkon vëmendje, jo vonesë.
Këto dy raste treguan se sistemi ishte në gjendje të identifikonte dhe trajtonte pacientët në kohë. Por ato treguan edhe diçka tjetër: se siguria shëndetësore sot nuk mbaron në kufi, as në aeroport. Ajo fillon shumë më herët, madje edhe para udhëtimit.
Shqip